پرش به محتوا پریز هوشمند یکی از سادهترین تجهیزات برای شروع هوشمندسازی خانه است. این وسیله بدون نیاز به تغییر سیمکشی، امکان کنترل برق تجهیزات متصل را از طریق تلفن همراه، زمانبندی، سناریوهای خودکار یا فرمان صوتی فراهم میکند.
بااینحال، هر پریز هوشمندی برای هر وسیلهای مناسب نیست. بعضی مدلها فقط برق را قطع و وصل میکنند، بعضی مصرف برق را اندازه میگیرند و بعضی برای خانههایی طراحی شدهاند که چندین وسیله هوشمند دارند. تفاوت در نوع ارتباط، توان قابلتحمل، امکانات نرمافزاری، ایمنی و قیمت نیز باعث میشود انتخاب محصول مناسب به بررسی بیشتری نیاز داشته باشد.
اگر هدف شما کاهش هزینه برق است، خرید پریز هوشمند باید با محاسبه همراه باشد. این وسیله بهخودیخود مصرف برق را کاهش نمیدهد؛ بلکه با خاموشکردن وسایل در زمانهای غیرضروری، حذف مصرف آمادهبهکار و اصلاح زمان استفاده، امکان صرفهجویی را فراهم میکند.
پریز هوشمند یک واسطه میان پریز برق و وسیله برقی است. خود پریز هوشمند به پریز دیواری وصل میشود و وسیله برقی نیز به خروجی آن متصل خواهد شد. پس از راهاندازی، کاربر میتواند برق وسیله را از طریق اپلیکیشن یا برنامههای خودکار کنترل کند.
اجزای اصلی پریزهای هوشمند معمولاً شامل این موارد هستند:
برای مثال، میتوان چراغ اتاق را طوری تنظیم کرد که هر شب در ساعت مشخصی خاموش شود، برق تلویزیون و کنسول بازی بعد از نیمهشب قطع شود یا چراغ حیاط با غروب آفتاب روشن و صبح خاموش شود.
پریز هوشمند با کلید برق معمولی تفاوت دارد. کلید معمولی فقط در محل نصب خود قابل استفاده است، اما پریزهای هوشمند میتوانند از راه دور کنترل شوند و بر اساس زمان، وضعیت سایر تجهیزات یا سناریوهای تعریفشده واکنش نشان دهند.
پریز هوشمند توان مصرفی وسیله را بهصورت جادویی کم نمیکند. اگر یک وسیله قبل و بعد از نصب پریز هوشمند، دقیقاً به همان مدت روشن باشد، مصرف آن تقریباً تغییری نخواهد کرد.
صرفهجویی زمانی ایجاد میشود که پریز یکی از این کارها را انجام دهد:
برای نمونه، اگر تجهیزات صوتی و تصویری خانه در بیشتر ساعات شبانهروز در حالت آمادهبهکار باشند، پریز هوشمند میتواند برق آنها را در ساعات غیرضروری کاملاً قطع کند. اگر چراغی هر شب چند ساعت بیشتر روشن بماند، زمانبندی خاموششدن میتواند از این مصرف اضافه جلوگیری کند.
در مقابل، اگر وسیلهای فقط مقدار بسیار کمی برق در حالت آمادهبهکار مصرف کند، صرفهجویی مالی آن ممکن است کمتر از هزینه خرید باشد. در چنین شرایطی، کنترل از راه دور، امنیت و راحتی استفاده ممکن است دلیل اصلی انتخاب باشند، نه بازگشت سریع هزینه.
پریز وایفای مستقیماً به شبکه بیسیم خانه متصل میشود و معمولاً به هاب جداگانه نیاز ندارد. نصب این مدل برای بیشتر کاربران ساده است: اپلیکیشن نصب میشود، پریز در حالت جفتشدن قرار میگیرد و به شبکه وایفای متصل میشود.
مزایای پریز وایفای:
محدودیتهای آن:
بسیاری از پریزهای وایفای فقط با شبکه ۲٫۴ گیگاهرتز کار میکنند. بنابراین قبل از انتخاب باید مشخص شود که مودم چنین شبکهای را فعال دارد. اگر پریز در فاصله زیادی از مودم قرار میگیرد، کیفیت سیگنال نیز باید بررسی شود.
پریز وایفای برای کنترل چراغ، تلویزیون، تجهیزات اداری، شارژرها و وسایل کممصرف گزینه مناسبی است. برای خانهای که تعداد کمی وسیله هوشمند دارد، این مدل معمولاً سادهترین انتخاب است.
زیگبی یک پروتکل ارتباطی کممصرف برای تجهیزات خانه هوشمند است. پریز زیگبی معمولاً مستقیماً به مودم وصل نمیشود و به هاب یا گیتوی نیاز دارد.
مزایای پریز زیگبی:
محدودیتهای آن:
در شبکه مش، برخی تجهیزات زیگبی میتوانند سیگنال را میان خود منتقل کنند. به همین دلیل در خانههایی با چندین سنسور هوشمند، کلید و پریز، پوشش شبکه میتواند بهتر از یک شبکه وایفای شلوغ باشد. پریز زیگبی برای کاربری مناسب است که قصد دارد خانه هوشمند را بهتدریج توسعه دهد و چندین وسیله را در یک سیستم مرکزی مدیریت کند.
پریز بلوتوثی معمولاً با تلفن همراه ارتباط مستقیم دارد و برای کنترل در فاصله نزدیک استفاده میشود. بعضی مدلها با کمک هاب امکان کنترل از راه دور را نیز فراهم میکنند.
مزایای پریز بلوتوثی:
محدودیتها:
اگر هدف فقط روشن و خاموشکردن وسیله در یک اتاق است، بلوتوث میتواند کافی باشد. اگر کنترل از راه دور، برنامهریزی اینترنتی یا اتصال به تجهیزات دیگر اهمیت دارد، باید قابلیتهای مدل موردنظر دقیقتر بررسی شود.
در این مدل علاوه بر قطع و وصل برق، میزان مصرف وسیله نیز اندازهگیری میشود. اپلیکیشن ممکن است توان لحظهای، انرژی مصرفشده روزانه یا ماهانه و هزینه تقریبی برق را نمایش دهد.
پریز اندازهگیریدار برای شناسایی الگوی مصرف کاربرد دارد. میتوان تلویزیون، کامپیوتر، یخچال، دستگاه تصفیه هوا یا هر وسیله دیگری را برای چند روز به پریز متصل کرد و مصرف آن را در حالتهای مختلف بررسی کرد.
این مدل به شما کمک میکند:
عدد نمایشدادهشده در اپلیکیشن الزاماً با مبلغ نهایی قبض برابر نیست. تعرفههای مختلف، هزینههای ثابت و نحوه محاسبه شرکت برق میتواند نتیجه نهایی را تغییر دهد. بنابراین اطلاعات پریز برای تحلیل مصرف همان وسیله مفید است، نه محاسبه دقیق کل قبض.
پریز روکار داخل پریز موجود قرار میگیرد و به تغییر سیمکشی نیاز ندارد. این مدل برای خانههای اجارهای، استفاده موقت و آزمایش یک وسیله مناسب است.
پریز توکار داخل دیوار نصب میشود و ظاهر یکپارچهتری دارد. نصب آن معمولاً به برقکار نیاز دارد و برای پروژههای دائمی، بازسازی یا خانههایی که از ابتدا برای هوشمندسازی طراحی شدهاند مناسبتر است.
| ویژگی | پریز روکار | پریز توکار |
|---|---|---|
| نصب | سریع و ساده | نیازمند نصب تخصصی |
| تغییر سیمکشی | ندارد | معمولاً دارد |
| جابهجایی | آسان | دشوار |
| ظاهر | برجستهتر | یکپارچهتر |
| مناسب برای | خانه اجارهای و استفاده موقت | نصب دائمی |
برای تراس، حیاط، باغ و نورپردازی بیرونی باید از پریزی استفاده شود که برای فضای باز طراحی شده باشد. این مدلها معمولاً مقاومت بیشتری در برابر گردوغبار و رطوبت دارند.
مقاومت در برابر پاشش آب به معنای ضدآببودن کامل نیست. درجه حفاظت محصول، پوشش محل اتصال، محل نصب و دستورالعمل سازنده باید بررسی شود. استفاده از پریز داخلی در فضای باز میتواند خطر برقگرفتگی یا خرابی تجهیزات را افزایش دهد.
برخی پریزهای هوشمند برای تجهیزات پرمصرف یا بارهای خاص طراحی شدهاند. بااینحال، فقط عدد توان درجشده روی بستهبندی برای تصمیمگیری کافی نیست.
وسایلی مانند کولر، پمپ، یخچال، فریزر و تجهیزات دارای موتور هنگام راهاندازی ممکن است جریانی بیشتر از مصرف عادی خود داشته باشند. پریز باید برای جریان پیوسته، جریان راهاندازی و نوع بار وسیله مناسب باشد.
اتصال بخاری برقی، موتور یا کمپرسور به یک پریز هوشمند معمولی بدون بررسی مشخصات فنی میتواند خطرناک باشد.
برای محاسبه میزان صرفهجویی برق، ابتدا باید مصرف ماهانه وسیله موردنظر را با استفاده از این فرمول ساده به دست آورید:
مصرف ماهانه (کیلوواتساعت) = (توان وسیله به وات × ساعات استفاده روزانه × تعداد روزهای ماه) ÷ ۱۰۰۰
اگر یک تلویزیون در حالت آمادهبهکار ۸ وات مصرف کند و روزانه ۲۰ ساعت در همین وضعیت بماند:
اگر مجموع مصرف آمادهبهکار تلویزیون، کنسول بازی و سیستم صوتی ۳۰ وات باشد و روزانه ۱۸ ساعت بیدلیل روشن بمانند:
اگر چراغی ۱۲ وات باشد و با کمک زمانبندی روزانه ۲ ساعت کمتر روشن بماند:
برای اینکه بدانید هزینه پریز هوشمند پس از چه مدت از طریق کاهش قبض برق جبران میشود، از این فرمول استفاده کنید:
مدت بازگشت سرمایه (به ماه) = قیمت پریز ÷ صرفهجویی مالی خالص ماهانه
انواع پریز هوشمند معمولاً برای این تجهیزات انتخاب مناسبی است:
اتصال این وسایل باید بر اساس مشخصات فنی پریز و وسیله انجام شود:
برای تجهیزات حیاتی یا ایمنیمحور، کنترل خودکار برق میتواند مشکل ایجاد کند:
قطع ناگهانی برق ممکن است باعث ازبینرفتن داده، خرابی تنظیمات یا روشنشدن ناخواسته وسیله شود.
توان مصرفی وسیله باید کمتر از ظرفیت ایمن پریز باشد. برای بارهای موتوری، جریان راهاندازی نیز اهمیت دارد. اگر چند وسیله به یک چندراهی متصل میشوند، مجموع مصرف آنها باید محاسبه شود.
استفاده از چندراهی ظرفیت پریز هوشمند را افزایش نمیدهد. اگر ظرفیت پریز برای یک وسیله کافی نیست، اتصال چند وسیله به کمک چندراهی مشکل را حل نمیکند.
وسایل مختلف رفتار الکتریکی یکسانی ندارند. بار وسیله ممکن است:
پریزی که برای لامپ مناسب است، لزوماً برای موتور یا بخاری مناسب نیست.
اگر هدف اصلی شما کاهش هزینه برق است، پریز دارای اندازهگیری مصرف انتخاب کاربردیتری است. بدون اندازهگیری، نمیتوان فهمید که مصرف وسیله در حالت آمادهبهکار چقدر است یا زمانبندی چه مقدار کاهش ایجاد کرده است.
اگر فقط به کنترل از راه دور نیاز دارید، مدل سادهتر میتواند هزینه کمتری داشته باشد.
حداقل قابلیتهای نرمافزاری موردنیاز عبارتاند از:
در مدلهای پیشرفتهتر، میتوان سناریوهایی ساخت که بر اساس ساعت، حضور افراد، غروب آفتاب یا وضعیت سایر تجهیزات اجرا شوند.
باید مشخص شود پریز در زمان قطع اینترنت چه رفتاری دارد. بعضی مدلها زمانبندی ذخیرهشده را اجرا میکنند، اما کنترل از راه دور را از دست میدهند. بعضی دیگر برای بیشتر قابلیتها به سرور شرکت وابستهاند.
برای یک چراغ معمولی، این محدودیت اهمیت زیادی ندارد. برای تجهیزات امنیتی یا برنامههای حساس، کنترل محلی و اجرای سناریو بدون اینترنت ارزش بیشتری دارد.
اگر در خانه از هاب یا سیستم خاصی استفاده میکنید، سازگاری پریز را بررسی کنید. نصب تجهیزات از برندهای مختلف بدون بررسی سازگاری میتواند باعث شود برای هر وسیله به یک اپلیکیشن جداگانه نیاز داشته باشید.
موارد قابل بررسی:
پریز هوشمند برای حفظ ارتباط و اجرای مدار داخلی خود برق مصرف میکند. اگر وسیلهای در حالت آمادهبهکار فقط مقدار کمی برق مصرف کند، ممکن است مصرف خود پریز بخش زیادی از صرفهجویی را از بین ببرد.
برای این موارد، مدل کممصرف یا پریزی که اندازهگیری دقیقتری دارد انتخاب بهتری است.
پیش از خرید این موارد را بررسی کنید:
محصولی که توان مجاز یا نوع بار قابلپشتیبانی را شفاف اعلام نمیکند، برای تجهیزات پرمصرف انتخاب مطمئنی نیست.
| محصول | کاربرد اصلی | کنترل با موبایل | اندازهگیری مصرف | نیاز به نصب |
|---|---|---|---|---|
| پریز هوشمند | کنترل و زمانبندی برق | دارد | در بعضی مدلها | ندارد |
| تایمر برق | روشن و خاموشکردن در زمان مشخص | معمولاً ندارد | ندارد | ندارد |
| محافظ برق | حفاظت در برابر نوسان یا شرایط نامناسب | معمولاً ندارد | معمولاً ندارد | ندارد |
| رله هوشمند | کنترل مدار داخلی ساختمان | دارد | در بعضی مدلها | معمولاً دارد |
| پریز اندازهگیریدار | کنترل و تحلیل مصرف | دارد | دارد | ندارد |
تایمر زمانی مناسب است که فقط به برنامه زمانی ساده نیاز دارید. پریز هوشمند زمانی کاربرد دارد که کنترل از راه دور، سناریو، اندازهگیری مصرف یا اتصال به سیستم خانه هوشمند اهمیت داشته باشد.
محافظ برق نیز وظیفه متفاوتی دارد. وجود قابلیت هوشمندسازی به معنای آن نیست که پریز در برابر همه نوسانها یا مشکلات شبکه برق نقش محافظ را ایفا میکند.
راهاندازی بیشتر مدلها شامل این مراحل است:
ابتدا پریز را با وسیلهای کممصرف آزمایش کنید. اتصال مستقیم آن به تجهیزات حساس، گرمایشی یا موتوری بدون بررسی مشخصات فنی کار درستی نیست.
| نیاز | گزینه مناسب |
|---|---|
| کنترل تلویزیون و کنسول | وایفای ساده یا مدل اندازهگیریدار |
| تحلیل مصرف یک وسیله | پریز دارای اندازهگیری مصرف |
| مدیریت چندین تجهیز | زیگبی همراه هاب یا سیستم یکپارچه |
| خانه اجارهای | پریز روکار |
| نصب دائمی و ظاهر یکپارچه | پریز توکار |
| کنترل چراغ حیاط | پریز مخصوص فضای باز |
| کنترل نزدیک | مدل بلوتوثی |
| اجرای برنامه بدون اینترنت | مدل دارای کنترل محلی |
| وسایل پرمصرف | مدل تأییدشده برای همان نوع بار |
| زمانبندی ساده و کمهزینه | تایمر برق |
| حفاظت در برابر نوسان | محافظ برق جداگانه |
به مدل بستگی دارد. برخی محصولات برنامههای ذخیرهشده را بدون اینترنت اجرا میکنند، اما امکان کنترل از راه دور ندارند. برخی مدلها نیز برای بیشتر قابلیتها به سرور شرکت وابستهاند.
مصرف داده معمولاً زیاد نیست، اما پریز برای حفظ اتصال به شبکه برق نیاز دارد. هنگام مقایسه محصولات، مصرف خود پریز و وابستگی آن به مودم اهمیت بیشتری دارد.
خیر. توان، جریان، نوع بار و رفتار وسیله پس از قطع و وصل باید بررسی شود. تجهیزات موتوری، گرمایشی و کمپرسوری به دقت بیشتری نیاز دارند.
بدون بررسی مشخصات فنی و تأیید سازنده نباید چنین فرضی کرد. یخچال وسیلهای حیاتی است و کمپرسور آن هنگام شروع به کار جریان بیشتری میکشد. برای اندازهگیری مصرف، استفاده موقت از مدل اندازهگیریدار بهتر از قطع و وصل دائمی برق یخچال است.
بخاری برقی بار پرمصرف و حساس است. استفاده از پریز هوشمند فقط در صورتی قابل بررسی است که ظرفیت، نوع رله و شرایط کار آن برای چنین باری تأیید شده باشد. در غیر این صورت، اتصال آن توصیه نمیشود.
خیر. پریز معمولاً مصرف وسیله متصل را اندازهگیری میکند، اما قبض ممکن است شامل تعرفههای متفاوت، هزینههای ثابت و عوامل دیگر باشد. عدد پریز برای تحلیل و مقایسه مناسب است، نه جایگزینی کامل قبض.
پریز هوشمند معمولاً فقط همان خروجی و وسایل متصل به آن را مدیریت میکند. کنترل مدار کامل خانه به تجهیزات تخصصیتری مانند رله هوشمند، تابلو کنترل یا سیستم مدیریت انرژی نیاز دارد.
پیش از خرید بهترین پریز هوشمند، این موارد را بررسی کنید:
انواع پریز هوشمند برای کنترل، زمانبندی و اندازهگیری مصرف وسایل برقی کاربرد دارند. مقدار صرفهجویی آن به توان وسیله، مدت استفاده، مصرف آمادهبهکار، تعرفه برق و میزان مصرف خود پریز بستگی دارد.
اگر هدف اصلی کاهش هزینه است، ابتدا مصرف واقعی وسیله را اندازهگیری کنید. سپس مدت زمانی را که میتوان وسیله را خاموش کرد مشخص کنید و صرفهجویی خالص را به دست آورید. برای وسایل کممصرف، پریز هوشمند ممکن است بیشتر برای راحتی و کنترل از راه دور ارزش داشته باشد. برای مجموعه تجهیزات آمادهبهکار یا وسایلی که ساعتهای طولانی بدون استفاده روشن میمانند، امکان صرفهجویی بیشتر است.
پریز وایفای برای شروع ساده، زیگبی برای خانههای چندتجهیزهای، مدل اندازهگیریدار برای تحلیل مصرف و پریز روکار برای نصب سریع مناسب است. برای تجهیزات پرمصرف، موتوری، گرمایشی یا فضای باز باید مشخصات فنی و شرایط ایمنی با دقت بررسی شود.
انتخاب درست زمانی انجام میشود که محصول بر اساس نوع وسیله، شیوه استفاده، ظرفیت الکتریکی، پروتکل ارتباطی و محاسبه واقعی صرفهجویی انتخاب شود؛ نه صرفاً بر اساس قیمت یا تعداد قابلیتهای تبلیغاتی.
