پروتکل EnOcean چیست؟ معرفی کامل فناوری EnOcean و کاربرد آن در هوشمندسازی
فریتز » مقالات تخصصی هوشمندسازی » پروتکل EnOcean چیست؟ معرفی کامل فناوری EnOcean و کاربرد آن در هوشمندسازی
پرش به محتوا در سالهای اخیر، رشد فناوریهای خانه هوشمند باعث شده است پروتکلهای ارتباطی متعددی برای اتصال تجهیزات مختلف به یکدیگر توسعه پیدا کنند. در میان این فناوریها، پروتکل EnOcean جایگاه منحصربهفردی دارد؛ زیرا برخلاف بسیاری از فناوریهای بیسیم رایج، برای عملکرد بسیاری از تجهیزات خود به باتری نیاز ندارد.
فناوری EnOcean با تکیه بر مفهوم Energy Harvesting یا برداشت انرژی از محیط، امکان ساخت کلیدها، سنسورها و تجهیزات هوشمندی را فراهم کرده است که میتوانند بدون سیمکشی و بدون نیاز به تعویض باتری برای سالها فعالیت کنند. همین ویژگی باعث شده است این فناوری به یکی از گزینههای جذاب در پروژههای ساختمان هوشمند، ساختمانهای سبز و پروژههای بازسازی تبدیل شود.
در این مقاله بهصورت تخصصی با فناوری ان اوشن، نحوه عملکرد، مزایا، محدودیتها و کاربردهای آن در صنعت هوشمندسازی ساختمان آشنا خواهیم شد.
EnOcean یک پروتکل ارتباطی بیسیم کممصرف است که برای انتقال داده میان تجهیزات اتوماسیون ساختمان طراحی شده است. این فناوری نخستین بار توسط شرکت EnOcean GmbH در آلمان توسعه یافت و هدف اصلی آن ایجاد شبکهای از تجهیزات هوشمند بدون باتری بود.
در واقع EnOcean ترکیبی از دو فناوری کلیدی محسوب میشود:
این ترکیب باعث شده است بسیاری از تجهیزات مبتنی بر EnOcean بتوانند بدون اتصال به برق شهری و بدون استفاده از باتری فعالیت کنند.
شرکت EnOcean فعالیت خود را از اوایل دهه ۲۰۰۰ آغاز کرد. ایده اصلی این شرکت بر توسعه تجهیزات بیسیم خودتأمین (Self-Powered Devices) متمرکز بود.
با گسترش بازار ساختمانهای سبز و افزایش اهمیت کاهش مصرف انرژی، فناوری EnOcean به سرعت مورد توجه تولیدکنندگان تجهیزات ساختمانی قرار گرفت و بعدها «EnOcean Alliance» با حضور دهها شرکت بزرگ صنعتی برای توسعه اکوسیستم این فناوری شکل گرفت. امروزه صدها تولیدکننده در سراسر جهان محصولات سازگار با ان اوشن تولید میکنند.
در سیستمهای سنتی، سنسورها و کلیدهای بیسیم معمولاً از باتری تغذیه میشوند. اما در فناوری EnOcean انرژی موردنیاز از محیط اطراف تأمین میشود.
به عنوان مثال:
همین انرژی اندک برای ارسال یک بسته داده رادیویی کافی است. در نتیجه هنگام فشردن یک کلید EnOcean، انرژی لازم برای ارسال فرمان روشن یا خاموش شدن چراغ، همان لحظه تولید و مصرف میشود.
مهمترین ویژگی فناوری بیسیم EnOcean استفاده از مفهوم برداشت انرژی است.
این فناوری باعث حذف هزینههای مرتبط با تعویض باتری و نگهداری دورهای میشود.
EnOcean از باندهای فرکانسی مختلفی در مناطق جغرافیایی گوناگون استفاده میکند.
| منطقه | فرکانس EnOcean | استاندارد |
|---|---|---|
| ایران | 868.3 MHz | European EnOcean (EA) |
| اروپا | 868.3 MHz | CE / RED |
| آمریکا و کانادا | 902.875 MHz | FCC / ISED |
| ژاپن | 928.35 MHz | ARIB |
| چین | 868.3 MHz | SRRC |
| نسخههای جدید IoT | 2.4 GHz | BLE / Zigbee Green Power |
برد ارتباطی به شرایط محیطی وابسته است اما معمولاً:
| محیط | برد تقریبی |
|---|---|
| داخل ساختمان | 30 متر |
| فضای باز | 300 متر |
عواملی مانند دیوارهای بتنی، سازههای فلزی و نویز رادیویی میتوانند بر برد مؤثر باشند.
اکوسیستم محصولات EnOcean طیف وسیعی از تجهیزات هوشمند را پوشش میدهد.
| ویژگی | EnOcean | Zigbee |
|---|---|---|
| نیاز به باتری | خیر | بله |
| مصرف انرژی | بسیار کم | کم |
| تعداد تجهیزات | متوسط | بسیار زیاد |
| مناسب بازسازی | بسیار مناسب | مناسب |
Z-Wave اکوسیستم گستردهتری در خانههای مسکونی دارد اما به باتری وابسته است. EnOcean از نظر نگهداری بلندمدت مزیت بیشتری ارائه میدهد.
KNX یک استاندارد جامع اتوماسیون ساختمان است و میتواند با EnOcean ترکیب شود. در بسیاری از پروژههای حرفهای، EnOcean به عنوان لایه ارتباطی تجهیزات بیسیم در کنار استاندارد KNX مورد استفاده قرار میگیرد.
Bluetooth Mesh بیشتر در پروژههای IoT و روشنایی هوشمند کاربرد دارد، در حالی که اناوشن تمرکز ویژهای بر تجهیزات بدون باتری دارد.
پاسخ به نوع پروژه بستگی دارد.
اگر در حال بازسازی ساختمان هستید و نمیخواهید دیوارها تخریب شوند، EnOcean یکی از بهترین گزینههای موجود محسوب میشود.
همچنین در پروژههایی که تعداد سنسورها زیاد است، حذف هزینه تعویض باتری میتواند صرفه اقتصادی قابل توجهی ایجاد کند.
در مقابل، اگر به دنبال بزرگترین اکوسیستم تجهیزات مصرفی بازار هستید، Zigbee یا KNX ممکن است گزینههای گستردهتری ارائه دهند.
امروزه شرکتهای متعددی از پروتکل اتوماسیون ساختمان EnOcean پشتیبانی میکنند.
برخی از شناختهشدهترین برندها عبارتاند از:
این موضوع نشان میدهد EnOcean دیگر یک فناوری محدود نیست و به بخشی از اکوسیستم حرفهای ساختمان هوشمند تبدیل شده است.
EnOcean یک پروتکل ارتباطی بیسیم کممصرف برای اتوماسیون ساختمان است که بسیاری از تجهیزات آن بدون باتری کار میکنند.
بله. بسیاری از سنسورها و کلیدهای EnOcean انرژی موردنیاز خود را از محیط اطراف تأمین میکنند.
بله. بسیاری از گیتویها و کنترلرهای KNX امکان ارتباط با تجهیزات EnOcean را فراهم میکنند.
پروژههای بازسازی، ساختمانهای اداری، هتلها، ساختمانهای سبز و پروژههایی که هزینه نگهداری اهمیت بالایی دارد.
پروتکل EnOcean یکی از نوآورانهترین فناوریهای ارتباطی در صنعت هوشمندسازی ساختمان محسوب میشود. مهمترین ویژگی آن استفاده از فناوری برداشت انرژی و حذف باتری از بسیاری از تجهیزات است؛ مزیتی که علاوه بر کاهش هزینههای نگهداری، به افزایش پایداری زیستمحیطی پروژه نیز کمک میکند.
اگرچه EnOcean به اندازه Zigbee یا KNX گستردگی ندارد، اما در پروژههای بازسازی، ساختمانهای اداری، هتلها و ساختمانهای سبز میتواند مزایای فنی و اقتصادی قابل توجهی ارائه دهد. به همین دلیل بسیاری از متخصصان حوزه ساختمان هوشمند، EnOcean را یکی از جذابترین فناوریهای بیسیم نسل جدید میدانند.
