بهترین روش های کاهش مصرف انرژی در ساختمان (صرفه جویی هوشمند)

شاید داشتن خانه‌ای گرم و روشن در زمستان و خنک و دلپذیر در تابستان رویای زیبایی باشد، اما مواجه‌شدن با قبض‌های نجومی برق و گاز و آب در انتهای ماه می‌تواند این رویا را به کابوس تبدیل کند. اما آیا دستیابی به این رویا بدون مصرف زیاد انرژی هم ممکن است؟ چرا که نه؟ شاید بتوان با چند روش ساده و نوآورانه ضمن صرفه جویی انرژی در ساختمان، از صدور قبض‌های گزاف نیز جلوگیری کرد. در این مقاله شما را کاربردی‌ترین روش‌های کاهش مصرف انرژی در ساختمان آشنا می‌کنیم.

روشهای کاهش مصرف انرژی در ساختمان

صرفه جویی انرژی در ساختمان به روش‌های مختلفی امکان‌پذیر است. از عایق‌کاری و بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر گرفته تا خرید لوازم کم‌مصرف و هوشمند سازی ساختمان همگی از راهکارهای بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان های اداری و مسکونی هستند. در ادامه، به بررسی این راهکارها می‌پردازیم:

عایق‌‌بندی اصولی

عایق‌کاری صحیح در و دیوار و پنجره‌ها از دیرباز یکی از روش‌های مرسوم برای کاهش اتلاف انرژی و افزایش بهره‌وری سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی منازل و ادارات بوده است. انتقال حرارت ازطریق دیوار، سقف، کف یا در و پنجره نقش مهمی در اتلاف انرژی دارد، به‌گونه‌ای که استفاده از عایق مناسب می‌تواند باعث صرفه‌جویی 40 تا 50 درصدی در مصرف انرژی شود.

بیشتر بخوانید: سیستم مدیریت انرژی EMS چیست و چه کاربردی و مزایایی دارد؟

به این منظور، امروزه از موادی مانند فوم پلی‌یورتان و پشم سنگ در ساختن دیوارها و سقف ساختمان‌ها استفاده می‌شود که توانایی زیادی در حفظ دمای داخلی محیط دارند. همچنین، بهره‌گیری از پنجره‌های دو و سه‌جداره و درزگیری اطراف در و پنجره می‌تواند نقش پررنگی در کاهش مصرف انرژی در ساختمان ایفا کند.

بهینه‌سازی سیستم گرمایش و سرمایش

پس از اطمینان از عدم هدررفت انرژی ازطریق دیوار و در و پنجره، لازم است از سلامت و کارکرد درست سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی مطمئن شوید. این سیستم‌ها که مصرف‌کنندگان اصلی در هر مجموعه مسکونی یا اداری هستند، می‌توانند با مصرف بی‌رویه انرژی قبض‌های سنگینی روی دست شما بگذارند. درمقابل، بهینه‌سازی سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی می‌تواند باعث کاهش مصرف انرژی در ساختمان شود.

یکی از مهم‌ترین نکات در بهینه‌سازی سیستم‌های گرمایشی انجام سرویس‌های سالیانه توسط افراد متخصص است. سرویس و بررسی دوره‌ای کولرها، پکیج و موتورخانه به همراه نشت‌یابی لوله‌ها و کانال‌ها می‌تواند کارایی و طول عمر آن‌ها را ارتقا داده و در طولانی مدت هزینه‌ها را جبران کند. همچنین، استفاده از سیستم‌های مدرن و پیشرفته مانند کولرهای اینورتر، بویلر چگالشی یا پمپ‌های حرارتی می‌تواند کاهش مصرف انرژی در ساختمان را به همراه داشته باشد.

استفاده از لوازم هوشمند

اگر به دنبال صرفه جویی در مصرف انرژی در ساختمان هستید، استفاده از لوازم هوشمند می‌تواند یکی از موثرترین و بهترین روش‌ها باشد. هوشمندسازی لوازم ساختمان می‌تواند با بهره‌گیری حداکثری از انرژی و جلوگیری از اتلاف آن نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی و هزینه‌ها داشته باشد. امروزه، لوازم هوشمند خانه می‌توانند با بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین فناوری‌ها و حسگرها با نظارت و کنترل دقیق بر مصرف اسباب و لوازم مختلف صرفه جویی انرژی در ساختمان را برای شما به ارمغان بیاورند. در ادامه به برخی از کاربردی‌ترین لوازم هوشمند خانه برای صرفه جویی انرژی در ساختمان اشاره می‎‌کنیم.

بیشتر بخوانید: بررسی مدیریت مصرف انرژی در خانه هوشمند؛ تأثیر هوشمندسازی بر صرفه‌جویی انرژی

ترموستات هوشمند

سال‌ها است که از ترموستات‌ها برای کنترل و تنظیم دما در محیط‌های مختلف استفاده می‌شود. بااین‌حال، ترموستات‌های هوشمند برخلاف مدل‌های قدیمی، از حسگرهای بسیار پیشرفته‌تری استفاده کرده و با استفاده از هوش مصنوعی امکان تحلیل رفتار مصرفی شما را فراهم می‌کنند. این ترموستات‌ها قابلیت کنترل از راه دور و تعریف برنامه زمانی داشته و از هر نقطه‌ای در جهان می‌توان آن‌ها را کنترل کرد. مزایای مذکور به ترموستات هوشمند پکیج اجازه می‌دهد بدون هیچ دخالت انسانی سیستم‌های گرمایشی یا سرمایشی را کنترل کرده و مصرف آن‌ها را به حداقل ممکن برسانند.

برای مثال، زمانی که فردی در محیط حضور نداشته باشد، ترموستات می‌تواند سیستم گرمایشی یا سرمایشی را به‌طور خودکار خاموش کند تا از اتلاف انرژی جلوگیری شود.

خرید انواع ترموستات فن کویل هوشمند (لمسی، Wi-Fi) | گارانتی

روشنایی هوشمند

سیستم روشنایی هوشمند از دیگر لوازمی است که می‌تواند برای کاهش مصرف انرژی در ساختمان استفاده شود. سیستم روشنایی هوشمند نه‌تنها امکان تنظیم خودکار شدت نور داخلی محیط در ساعات مختلف روز را دارد، بلکه با استفاده از حسگرهای حرکتی عدم حضور افراد را تشخیص داده و با خاموش‌کردن چراغ‌ها از مصرف بیهوده انرژی جلوگیری می‌کند.

همچنین، این سیستم‌ها امکان کنترل از راه دور و تعیین برنامه زمانی داشته و می‌توان از خارج از ساختمان نور را کنترل کرد.

بیشتر بخوانید: مهمترین مزایای هوشمند سازی ساختمان ها

پرده هوشمند

نور خورشید یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش دما و نور داخلی ساختمان‌ها است. اگرچه استفاده از پرده امکان کنترل نور خورشید را تا حدودی فراهم می‌کند، اما اگر صحبت از بهره‌وری و صرفه جویی انرژی در ساختمان باشد، پرده هوشمند حرف‌های بسیار بیشتری برای گفتن دارد.

پرده‌های هوشمند با استفاده از حسگرهای نوری و دمایی می‌توانند به‌طور خودکار در ساعات مختلف شبانه روز دما و نور داخلی محیط را تنظیم کنند. برای مثال، بسته‌شدن خودکار پرده همزمان با طلوع خورشید تابستانی می‌تواند از گرم‌شدن محیط داخلی جلوگیری کند. در روزهای سرد زمستانی نیز بازشدن خودکار پرده باعث بهبود دمای منزل یا اداره می‌شود. این پرده‌ها قابلیت کنترل با گوشی‌های هوشمند را نیز داشته و امکان هماهنگی با سیستم‌های روشنایی و ترموستات هوشمند را برای صرفه جویی انرژی در ساختمان دارند.

سیستم مدیریت انرژی هوشمند

سیستم مدیریت انرژی هوشمند یا EMS یک  پلتفرم نرم‌افزاری است که امکان همگام‌سازی لوازم هوشمند مختلف ساختمان مثل سیستم روشنایی، پرده و لوازم برقی هوشمند را داشته و با جمع‌آوری اطلاعات و هماهنگی آن‌ها به کنترل مصرف و صرفه جویی انرژی در ساختمان کمک می‌کند. سیستم مدیریت انرژی می‌تواند رفتار مصرفی شما را با یادگیری ماشینی فراگرفته و پیشنهادهایی را برای کاهش مصرف انرژی در ساختمان ارائه کرده یا حتی به‌طور خودکار آن‌‎ها را اجرا کند.

بیشتر بخوانید: سیستم BMS ساختمان (سیستم خانه هوشمند BMS) چیست؟

استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر

یکی دیگر از روش های صرفه جویی انرژی در ساختمان استفاده از منابع جایگزین برای تأمین انرژی مورد نیاز است. امروزه استفاده از پنل‌های خورشیدی در منازل و ادارات رو به گسترش بوده و حتی دولت‌ها نیز پیشنهادهای تشویقی به افراد ارائه می‌کنند.

استفاده از پنل‌های فتوولتائیک می‌تواند بخشی یا تمام انرژی مورد نیاز واحدهای مسکونی و اداری را فراهم کرده و باعث کاهش هزینه‌ها و مصرف انرژی در ساختمان شود. آبگرم‌کن‌های خورشیدی نیز از دیگر مواردی هستند که می‌توانند ضمن صرفه جویی انرژی در ساختمان، هزینه قبض گاز را تا بیش از 50 درصد کاهش دهند.

خرید لوازم کم‌مصرف

شاید قیمت کمتر یکی از عوامل جذاب برای خرید وسایل جدید برای خانه باشد، اما مصرف انرژی زیاد این وسایل می‌تواند در درازمدت هزینه‌های بسیار بیشتری روی دست شما بگذارد. اگر قصد صرفه جویی انرژی در ساختمان را دارید، هنگام خرید وسایل جدید برقی، آبی و گازی همواره باید به برچسب انرژی آن‌ها توجه کنید. لوازمی مثل یخچال، کولر، جاروبرقی و ماشین لباسشویی در مصرف انرژی نقش پررنگی دارند. خرید لوازمی که مصرف انرژی A+ یا بهینه‌تر دارند، می‌تواند در بلندمدت کاهش مصرف انرژی در ساختمان را به همراه داشته و هزینه‌های شما را کمتر کنند.

فرهنگ‌سازی و کنترل مصرف

تا زمانی که فرهنگ مصرف اصلاح نشود، استفاده از کم‌مصرف‌ترین وسایل و بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین و به‌روزترین تجهیزات نیز کافی نخواهد بود. بنابراین، برای صرفه جویی انرژی در ساختمان بهتر است کلیه ساکنین درباره اهمیت و روش‌های کاهش مصرف انرژی آموزش دیده و با آن‌ها آشنا شوند.

بیشتر بخوانید: موتورخانه هوشمند چیست؟ بررسی مزایا و معایب هوشمندسازی موتور خانه

خاموش‌کردن وسایل در زمان عدم استفاده، استفاده منطقی از سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی، جلوگیری از بازنگه‌داشتن پنجره‌ها هنگام فعالیت سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی و آموزش استفاده صحیح از وسایل از بهترین رویکردهایی است که می‌تواند صرفه جویی انرژی در ساختمان را به همراه داشته باشد.

پرسش‌های پرتکرار

جمع‌بندی

افزایش مصرف حامل‌های انرژی و در پی آن، بالارفتن هزینه‌ها یکی از مشکلاتی است که مالکان ساختمان‌ها و مدیران ادارات با آن روبه‌رو‌اند. به‌همین‌جهت، بسیاری از افراد به‌دنبال یافتن روش‌هایی برای صرفه جویی انرژی در ساختمان هستند.

کاهش مصرف انرژی در ساختمان می‌تواند ازطریق انجام عایق‌بندی مناسب در بخش‌های مختلف مثل دیوارها، سقف، درها و پنجره‌ها صورت گیرد. همچنین، انجام سرویس‌ دوره سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی و نشت‌یابی می‌تواند در کاهش مصرف انرژی تأثیرگذار باشد. استفاده از لوازم هوشمند مثل ترموستات، پرده و سیستم روشنایی هوشمند از دیگر روش‌های کاربردی برای کاهش مصرف انرژی در ساختمان است که در کنار خرید لوازم کم‌مصرف و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر به کاهش مصرف انرژی در ساختمان‌ها کمک می‌کند.